ภาพหนึ่งใบเกือบดำทั้งใบ มีจุดแสงเล็กๆ กระจายอยู่เป็นแถบเฉียง บางจุดยืดตัวเป็นเส้นสั้น บางจุดกลมเหมือนเมล็ด ถ้ามองผ่านๆ อาจคิดว่าเป็นดาวบนท้องฟ้ายามดึก แต่มันคือผิวน้ำทะเลตอนที่แสงจันทร์เต็มดวงตกลงมา ภาพนี้ชื่อ SURFACE PULSE: CHIGASAKI #01 ถ่ายเมื่อปีนี้ โดยช่างภาพชาวญี่ปุ่นชื่อ Mikiya Takimoto
Takimoto เกิดปี 1974 ที่จังหวัดไอจิ เข้าสู่โลกการถ่ายภาพตอนอายุสิบหก เคยเป็นลูกมือของช่างภาพ Tamotsu Fujii ก่อนตั้งสำนักงานของตัวเองที่โตเกียวในปี 1998 ชื่อของเขาเป็นที่รู้จักในสองวงที่แทบไม่คุยกัน วงหนึ่งคืองานโฆษณาและภาพยนตร์ อีกวงคืองานภาพถ่ายส่วนตัวที่เขาทำต่อเนื่องมาสามสิบปี
ในวงภาพยนตร์ เขาเป็นผู้กำกับภาพให้หนังของ Hirokazu Kore-eda หลายเรื่อง ทั้ง Like Father, Like Son ปี 2013 ที่ได้รางวัลจากคณะกรรมการที่เมืองคานส์ Our Little Sister ปี 2015 ที่ทำให้เขาได้รางวัลกำกับภาพยอดเยี่ยมของ Japan Academy และ The Third Murder ปี 2017 ที่เข้าประกวดที่เวนิส งานเหล่านี้ต้องเดินตามนักแสดงและบทที่เขียนไว้แล้ว
งานส่วนตัวของเขาไม่มีบทให้เดินตาม มันมีแค่การรอ
ชุด GRAIN OF LIGHT ปี 2014 คือการถ่ายผิวทะเลซ้ำแล้วซ้ำอีก ทั้งชุดไม่มีเรือ ไม่มีคน ไม่มีเส้นขอบฟ้าให้ยึด มีแต่ผืนน้ำที่กินพื้นที่ทั้งเฟรม บางใบเป็นน้ำเงินเข้มเนียนคล้ายผ้ากำมะหยี่ บางใบแตกเป็นเกล็ดสีเงินเป็นพันจุด ความต่างระหว่างใบต่อใบไม่ได้มาจากการเปลี่ยนสถานที่ แต่มาจากลม เวลา และมุมที่แสงตกลงมาในวินาทีนั้น
ก่อนหน้านั้นในปี 2011 เขาทำชุด LAND SPACE ที่ศูนย์อวกาศเคนเนดี วางกระสวยอวกาศไว้ข้างภาพภูมิประเทศที่โลกค่อยๆ ก่อรูปมาตั้งแต่ก่อนมนุษย์ ชุด SPACE ที่ออกมาพร้อมกันเป็นภาพของสิ่งที่คนสร้างขึ้นเพื่อออกไปให้ไกลที่สุด กับเวลาแบบที่มนุษย์ไม่มีสิทธิ์กำหนด สองสิ่งนี้อยู่ในนิทรรศการเดียวกันโดยไม่มีใครอธิบายให้ฟังว่าควรคิดอะไร
ช่วงโรคระบาด เมื่อการเดินทางหยุดลง เขาหันกล้องลงมาที่ดอกหญ้าใต้เท้าและวัดที่ไม่มีคนเข้า กลายเป็นชุด LUMIÈRE และ PRIÈRE ระหว่างปี 2020 ถึง 2024 ระยะห่างจากกระสวยอวกาศถึงดอกหญ้าข้างทางดูเหมือนไกลกันมาก แต่วิธีมองไม่ได้เปลี่ยน เขายังถ่ายสิ่งเดียวกันอยู่ คือแสงที่ลงมาเกาะอยู่บนอะไรบางอย่าง แล้วรอจนกว่ามันจะพร้อม
เดือนกันยายนนี้ พิพิธภัณฑ์ศิลปะเมืองชิงาซากิ จังหวัดคานางาวะ จะจัดนิทรรศการใหญ่ครั้งแรกของเขาในพิพิธภัณฑ์ของรัฐในญี่ปุ่น ชื่อนิทรรศการคือ LUNATION 朔望 อ่านว่า ซากุโบ คำนี้ในภาษาญี่ปุ่นหมายถึงรอบของดวงจันทร์ 朔 คือวันที่จันทร์อยู่ทิศเดียวกับดวงอาทิตย์แล้วหายไปจากฟ้า และ 望 คือวันที่มันอยู่ตรงข้ามแล้วสว่างเต็มดวง สองวันนี้คือช่วงที่แรงดึงของดวงจันทร์กับดวงอาทิตย์ซ้อนทับกัน และน้ำขึ้นน้ำลงแรงที่สุด
ชิงาซากิเป็นเมืองติดทะเล พิพิธภัณฑ์อยู่ห่างชายหาดไม่กี่ร้อยเมตร Takimoto ถ่ายงานชุดใหม่ขึ้นที่นี่โดยเฉพาะ ผลลัพธ์คือภาพผิวน้ำที่เปลี่ยนหน้าไปตามรอบของจันทร์ ภาพชื่อ LUNATION: CHIGASAKI #01 มีขนาดพิมพ์เล็กเพียง 49 คูณ 32.6 เซนติเมตร เล็กกว่าภาพผิวทะเลชุดก่อนของเขาราวครึ่งหนึ่ง เหมือนจะบอกว่าเรื่องนี้ไม่ต้องตะโกน
สิ่งที่งานชุดนี้ทำได้คือการเอากฎของจักรวาลมาวางไว้ข้างชีวิตประจำวัน น้ำที่ขึ้นลงหน้าบ้านคนชิงาซากิทุกวันไม่ได้ขึ้นลงเพราะอากาศ มันขึ้นลงเพราะดวงจันทร์อยู่ตำแหน่งนั้น คนเดินชายหาดตอนเย็นไม่จำเป็นต้องรู้เรื่องนี้ก็เดินได้ แต่พอมีคนถ่ายภาพให้ดูว่าผิวน้ำเปลี่ยนหน้าไปตามรอบเดือน สิ่งที่เคยเป็นฉากหลังก็กลายเป็นเรื่องที่กำลังเกิดขึ้น
นิทรรศการเปิด 2 กันยายน ถึง 8 พฤศจิกายน 2026 มีสูจิบัตรที่รวมบทความของ Heloise Conesa ภัณฑารักษ์ด้านภาพถ่ายร่วมสมัยของหอสมุดแห่งชาติฝรั่งเศส และ Takahiro Ito ภัณฑารักษ์ของพิพิธภัณฑ์ภาพถ่ายโตเกียว งานออกแบบพื้นที่จัดแสดงเป็นของ Kei Murayama และงานกราฟิกเป็นของ Yuta Nakajima ผลงานของ Takimoto มีสะสมอยู่ที่ Metropolitan Museum of Art หอสมุดแห่งชาติฝรั่งเศส และพิพิธภัณฑ์ภาพถ่ายโตเกียว
คนที่ถ่ายทะเลซ้ำมาสิบกว่าปีน่าจะรู้อยู่แล้วว่าไม่มีทางถ่ายได้ครบ ผิวน้ำเปลี่ยนหน้าทุกวินาที และรอบของจันทร์ก็หมุนกลับมาเริ่มใหม่ทุกยี่สิบเก้าวันครึ่ง งานแบบนี้ไม่มีวันจบด้วยตัวมันเอง มันจบเมื่อคนถ่ายตัดสินใจว่าพอ ซึ่งอาจเป็นคำถามที่ค้างอยู่กับงานที่เอาธรรมชาติเป็นแบบทุกชิ้น ว่าเราหยุดตรงไหนกันแน่ ถ้าไม่มีอะไรบอกให้หยุด
ถ้าสนใจงานที่ต้องรอสภาพอากาศเหมือนกัน ลองดูเรื่องของ ช่างภาพที่ถ่ายแต่ภูเขาในหมอก ไว้เทียบกัน
ช่องทางของศิลปิน: mikiyatakimoto.com และหน้านิทรรศการของ พิพิธภัณฑ์ศิลปะเมืองชิงาซากิ
อ้างอิง: ข่าวประชาสัมพันธ์ของพิพิธภัณฑ์ศิลปะเมืองชิงาซากิ via PR TIMES, mikiyatakimoto.com
Photo credit: © Mikiya TAKIMOTO / Courtesy of MT Gallery via PR TIMES
ชวนดูของในเว็บ
อาร์ตพรินต์ลายเส้น A3 พิมพ์เอง ภาพถ่ายและงานวาดกลายเป็นของที่แขวนอยู่บนผนังได้ตอนที่มันถูกพิมพ์ลงกระดาษ ไม่ใช่ตอนที่อยู่ในหน้าจอ
แรงบันดาลใจจากศิลปะและดีไซน์เพิ่มเติมได้ที่ Portjolio ที่ซึ่งเรื่องราวสร้างสรรค์ยังคงต่อเนื่องไม่สิ้นสุด